Datasoevereiniteit:
je fundament voor onafhankelijkheid
Stop met data weggeven, begin met data beheersen
Plan een datasoevereiniteit gesprek
Wat is datasoevereiniteit precies?
Datasoevereiniteit betekent dat een organisatie of land volledige controle heeft over zijn data – waar deze wordt opgeslagen, wie er toegang toe heeft, en onder welke juridische voorwaarden. Het is een onderdeel van digitale soevereiniteit, maar richt zich specifiek op databeheer en dataopslag.
Context: Voor organisaties gaat het vooral om het vermijden van afhankelijkheid van buitenlandse datacenters en cloudproviders, waarbij gevoelige bedrijfsdata binnen Europese juridische kaders blijft.
Belangrijke kenmerken:
- Dataopslag in Europese datacenters onder Europese wetgeving
- Volledige controle over wie toegang heeft tot bedrijfsgegevens
- Transparantie over dataverwerking en -locaties
- Bescherming tegen toegang door buitenlandse overheden via wetten zoals de Cloud Act
Waarom staat datasoevereiniteit in de schijnwerpers?
De belangstelling voor datasoevereiniteit is niet uit het niets ontstaan. Experts stellen dat de huidige situatie onhoudbaar is, waarbij Europa te afhankelijk is geworden van Amerikaanse technologie voor dataverwerkingsdiensten.
Volgens de Tweede Kamer commissie Digitale Zaken zijn er drie hoofdredenen voor de groeiende aandacht:
Drie kritieke factoren
- 1Geopolitieke verschuivingen – Spanningen VS-China en Brexit tonen aan dat technologische afhankelijkheid politieke kwetsbaarheid betekent. Recent werd dit pijnlijk duidelijk toen Microsoft een account van het Internationaal Strafhof afsloot na Amerikaanse druk.
- 2Afhankelijkheid van techgiganten – TNO-onderzoek toont aan dat een groot deel van Westerse data in de VS wordt gehost, slechts een fractie in Europa.
- 3Cyberdreigingen en veiligheid – Toenemende cyberaanvallen maken organisaties bewuster van waar gevoelige data wordt opgeslagen. Lees meer over onze NIS2-compliance.
Initiatieven die de trend versterken
De gemeente Amsterdam heeft al concrete stappen gezet met haar ‘Verkenning Amsterdam Digitaal Onafhankelijk’. Ook in Noord-Nederland ontstaan initiatieven zoals ‘Cloud of the North’, waarbij regionale IT-specialisten samenwerken aan lokale cloudoplossingen.
Het kabinet werkt aan een Agenda Digitale Open Strategische Autonomie (DOSA), die uitgaat van het principe “open waar kan, beschermen waar moet”.
Waarom organisaties lokale datapartners kiezen
- ✓Europese datacenters – Bedrijfsdata blijft binnen Europese grenzen
- ✓25+ jaar expertise – Kennis van lokale wetgeving en compliance
- ✓Lokale support – Geen tijdzone-issues of taalbarrieres
- ✓Open standaarden – Geen afhankelijkheid van cloud giants
Wat betekent dit praktisch voor jouw organisatie?
📊 Strategisch perspectief
Nederland kan haar digitale autonomie alleen vergroten als zij structureel samenwerkt met Europese overheden, inclusief de Europese Unie.
– Reijer Passchier, hoogleraar digitalisering (Open Universiteit)
🔒 Internationaal perspectief
Het is zaak dat bij het bouwen van digitale oplossingen, de organisatie eigenaar blijft van de belangrijkste data, niet een marktpartij.
Concrete acties die je nu kunt overwegen
Digitale soevereiniteit betekent niet dat je alle technologie zelf moet ontwikkelen. Het gaat om bewuste keuzes:
- Evalueer je huidige cloudstrategie: Waar staan je data opgeslagen en wie heeft er toegang?
- Onderzoek Europese alternatieven: Voor veel Amerikaanse diensten bestaan inmiddels Europese alternatieven
- Plan een hybride aanpak: Kritieke data lokaal, minder gevoelige processen kunnen internationaal
- Investeer in kennis: Zorg dat je team begrijpt wat digitale soevereiniteit betekent voor jullie sector
Hoe EasyData bijdraagt aan datasoevereiniteit
Als organisatie met 25+ jaar ervaring in documentautomatisering begrijpen wij de waarde van datasoevereiniteit. Onze aanpak sluit aan bij de groeiende behoefte aan lokale controle over bedrijfsdata:
🏢 Europese datacenters
Alle data wordt verwerkt in ons Europese datacenter, conform lokale wet- en regelgeving. Dit geeft je volledige controle over waar gevoelige bedrijfsinformatie wordt opgeslagen.
📋 Open standaarden
Onze documentverwerking gebruikt open standaarden, zodat je niet afhankelijk wordt van een leverancier of technologie.
🔍 Transparante processen
Volledige inzichtelijkheid in hoe je documenten worden verwerkt, zonder black-box algoritmes waar je geen controle over hebt.
👥 Lokale expertise
Specialisten die begrijpen hoe organisaties werken en welke compliance-eisen er gelden, van OCR tot machine learning.
Gerelateerde onderwerpen
Datasoevereiniteit raakt aan alle aspecten van dataverwerking. Ontdek hoe onze scan- en herkensoftware en OCR API binnen beveiligde infrastructuur draaien. Lees ook over procesautomatisering, workflowsoftware en datagedreven werken.
Voor organisaties die hun beveiliging willen versterken: bekijk onze ISO 27001 aanpak, NIS2-compliance en succesverhalen.
Interesse in meer controle over jouw data?
Ontdek hoe lokale dataexpertise en Europese datacenters jouw organisatie meer controle kunnen geven. We bespreken graag de mogelijkheden.
Wat je mag verwachten
✓ 25+ jaar ervaring in documentautomatisering sinds 1999
✓ Europese datasoevereiniteit, volledige AVG-compliance
✓ Transparante processen en volledige inzichtelijkheid
Veelgestelde vragen over datasoevereiniteit
Is datasoevereiniteit hetzelfde als alles zelf doen?
Nee, datasoevereiniteit betekent niet dat je alle dataverwerking zelf moet doen. Het gaat om het maken van bewuste keuzes over waar je data wordt opgeslagen en verwerkt, en het behouden van controle over toegang en gebruik. Je kunt samenwerken met externe datapartners, zolang je weet waar je data staat, wie er toegang toe heeft, en je de vrijheid hebt om te wisselen van leverancier. Lees meer over onze cloudservices.
Zijn lokale dataoplossingen duurder dan Amerikaanse?
Niet per se. Terwijl de directe kosten soms iets hoger kunnen liggen, bespaar je op andere gebieden zoals compliance, juridische risico’s en de kosten van vendor lock-in. Bovendien blijft het geld in de Europese economie. Veel organisaties ervaren uiteindelijk kostenbesparingen door efficientere processen en minder complexiteit.*
*Resultaten gebaseerd op interne klantmetingen, individuele resultaten kunnen varieren
Wat gebeurt er als de geopolitieke situatie verslechtert?
Dit is precies waarom digitale soevereiniteit belangrijk is. Als je afhankelijk bent van diensten uit landen die in conflict raken met Europa, kun je plotseling de toegang verliezen tot kritieke systemen. Door te kiezen voor Europese alternatieven, verminder je dit risico aanzienlijk. Het incident waarbij Microsoft een account van het Internationaal Strafhof afsloot op Amerikaanse druk, laat zien dat dit geen theoretisch risico is. Lees meer over onze NIS2-compliance.
Hoe begin ik met het verbeteren van onze datasoevereiniteit?
Begin met een inventarisatie van waar je kritieke data nu staat opgeslagen en welke dataverwerkingssystemen essentieel zijn. Prioriteer vervolgens op basis van gevoeligheid en bedrijfskritiek. Voor documentverwerking en data-extractie kun je bijvoorbeeld kiezen voor Europese oplossingen, terwijl minder kritieke datastromen nog internationaal kunnen blijven. Start met een proof-of-concept om de mogelijkheden te verkennen.
📝 Over de auteur
